قهرمان ميرزا عين السلطنه
1829
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
سه چهار تا داخل و در حقيقت سه چهار آقاى مقتدر معتبر دارند كه خود ارباب هم تحكمى ندارد . اين انجمن بخواهد بد او را بگويد ديگرى مانع [ است ] . بالاخره اصلاح مىكنند و مرد خوبى مىشود و براى عضو هر انجمنى سرقفلى پيدا مىكند زيرا از اين قبيل اشخاص را لازم دارند و جزو اعظم انجمن است . فقط باز همان انجمن طلاب كه جمعه و دوشنبه در بعضى مساجد منعقد مىشود سنجيده و فهميده و حامى عدالت و مجلس شوراى ملى است . انجمنهاى سرى انجمنهاى سرى بسيار است اما من از هيچ كدام آنها اطلاع درستى ندارم ، ليكن مىدانم بيشتر دستورالعمل و مطالب مهمه از آنها سرايت و نشر مىكند . مىگويند يك پارتى از ميرزا ملكم خان در طهران انجمنهاى سرى دارند . پارتى ديگر از سعد الدوله كه پدر ملت بود و وكيل دار الشورا ، خارج نمودند يا استعفا كرد « مادر دولت » شد و وزير خارجه . اجزاء وزارت خارجه « گرو » كرده آخرالامر معزول شد . پارتى بابيها پارتى ديگر از بابيها كه مختص خودشان است ، اما هر كدام در آن دو انجمن سرى و همه انجمنهاى علنى داخل هستند و فساد كلية از آنهاست كه ميل دارند مساوات در حقوق و آزادى مذهب برقرار شود يا توسط مجلس يا به واسطهء روس و انگليس . چنانچه در قانون اساسى مساوات حقوق نوشته بود و آنهمه مرافعه ، مشاجره ، منازعه برخاست تا علما غلبه كرده و منسوخ كردند . اما با وجود آن امروز روز غلبه و تعليمات با آن طايفه است كه متحد و يكدل به جان و مال حاضر شدهاند . هميشه كفر بر اسلام ، باطل بر حق در مملكت ما غلبه داشته . مگر صاحب شريعت نظرى كند . هر وقت هم سيدين سندين ما آقا سيد عبد الله و آقا سيد محمد مىخواهند صحبتى بدارند فورا مجسمهء آقا را از احجار نفيسه و فلزات كريمه ريخته كلهء سياسى آقا را به صد كرور قيمت مىگذارند و تعريفات آقايان را از روزنامهء « دبا » و « تام » « 1 » و سنت پطرزبرق ترجمه كرده تصوير آقا را كه در برلن و پاريس و لندن به قيمت گزاف خريدارى و در موزه گذاشته شده بيان مىدارند كه آقايان بادى و ورمى كرده يا از منافع و مداخلى كه در اين مدت هم كردهاند [ و ] مىكنند ساكت شده هيچ نمىگويند .
--> ( 1 ) - Temps , DEBA دو روزنامهء معروف فرانسه .